Wat als zelfstandig leren lukt! Tip 2: Met het einde in zicht

Bij zelfstandig leren weten leerlingen toch niet wat ze moeten doen? Dat klopt. Een project, onderzoek of ontwerp lukt alleen als iedereen het eindebeeld voor zich ziet. Bij de bouw van een gebouw heeft iedereen het eindplaatje in zijn hoofd, daar werkt iedereen naartoe. Dit is echt anders dan een les volgen of geven. Iedere leerling heeft namelijk zijn eigen einddoel (beeld) voor ogen.

Maar hoe pak je dat nu aan in een les? Iedereen werkt naar een ander eindbeeld toe, maar doorloopt hetzelfde proces. Dat is het mooie maar ook het lastige van zelfstandig werken, naast de executieve functies die nog lang niet volledig ontwikkeld zijn volgens Jelle Jolles. Ik denk dat het wel lukt als je de executieve functies aanleert en het eindbeeld in zicht houdt. Daarom tip 2 van 5 tips om zelfstandig leren te laten slagen.

Tip 2: Met het einde in zicht
Een goed onderzoek of ontwerp begint met de juiste vraag. Wat wil je opgelost/gemaakt hebben en waarom? Wie is je doelgroep? De goede vraag is het begin.
Daarna is de opdrachtomschrijving van het eindresultaat van groot belang. Je kunt ook hier beginnen als je minder tijd hebt of als dit beter past bij de leerdoelen. Een project kan op vele manieren opgeleverd worden. Duidelijk moet zijn of er een rapport, ontwerp, voorwerp, website, film, maquette, foto, prototype of ‘what ever’ gewenst is. Bij het Were Di Drie bijvoorbeeld leveren leerlingen een infoboekje, product en een presentatie op bij 1 project.

Maar met de opmerking: ‘lever een rapport op’, ben je er nog niet. Hoeveel pagina’s moet dat rapport dan ongeveer hebben? Wat wordt er verwacht en waar werk je naartoe, daar moet een leerkracht duidelijk over zijn en leerlingen moeten dat terug kunnen vinden. Geef in een opdrachtomschrijving duidelijke eisen aan van het gewenste eindresultaat. Een bouwteam heeft na het ontwerp tot in detail het uiteindelijke gebouw in beeld, anders kun je niet samenwerken en gaan er dingen mis. In onze tool Grip op doen bieden wij handvaten om dit vast te leggen.

Vooral in de eerste lessen is de rol van de leerkracht gericht op het vastleggen van dat eindbeeld. Leg dat samen vast. En bedenk ook dat het einddoel niet alleen het product is maar ook het proces. Leg vast wanneer je overlegt en wanneer het klaar is. Als iemand dan gaandeweg het proces afwijkt van dit in het begin vastgelegde eindbeeld moet hij iedereen meenemen, maar ook beargumenteren waarom je afwijkt. In de bouw leveren dit soort wijzigingen direct tot hoge meerwerk kosten. Bedenkt goed wat het leermoment is: Leren om mee te bewegen of leren om bij je vooraf gemaakte afspraken te blijven. Daar is de leerkracht bij nodig, bedenk: ’Wat heeft deze leerling nu nodig, meebewegen of standvastigheid leren.’.

Naast het eindproduct met alle opgehaalde kennis en inhoud, is het mooie van onderwijs in projecten dat ook vaardigheden getraind worden. Bij veel scholen worden hier Rubrics voor gebruikt. Hiermee worden deze vaardigheden inzichtelijk gemaakt en ontwikkeld. Denk aan samenwerken, kritisch denken, creativiteit. Breng ze in beeld en ontwikkel ze.

Dinsdag 24 april 2018, Tip 3: Stap voor stap, maar welke?

Tip 1:  Vrijheid & Duidelijkheid Lees hier.

Vanuit mijn ervaringen in het bedrijfsleven werk ik samen met scholen om onderwijsontwikkelingen vorm te geven. Benieuwd naar de producten die Context&Co ontwikkelt om zelfstandig werken tot een succes te maken? Klik door

Barbara Winkelhuyzen, Context & Co

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *